willemnieuws 1
Willemnieuws 2
Willem redt
Willemnieuws1
Willemnieuws2
Willemnieuws3
previous arrow
next arrow
Shadow
 
 

Willem I koning van Nederland

Nadat de Fransen in 1815 verslagen waren, werd Willem I de nieuwe koning van Nederland, België en Luxemburg. Hij wilde het verarmde gebied weer welvarend maken. Nederland moest industrialiseren, net als Engeland.

Uitvinding van de stoommachine

In Engeland was de stoommachine uitgevonden, die grote machines kon aandrijven door middel van stoomkracht. Stoomkracht kon energiebronnen als wind en waterkracht vervangen. Stoommachines stonden in grote fabriekshallen, waar producten niet meer met de hand, maar met machines werden gemaakt.

Nederland industrialiseert

Om grondstoffen en eindproducten te kunnen vervoeren liet Willem I wegen, kanalen en spoorlijnen aanleggen. De kanalen liepen van het zuiden naar het noorden (zoals bijv. het Noord-Hollands kanaal). In 1839 reed ook de eerste stoomtrein in Nederland. De nieuwe industrie veranderde het leven in Nederland: het landschap veranderde en ook de manier waarop mensen werkten en woonden.

België scheidt zich af van Nederland

De mensen in het zuiden waren ontevreden over koning Willem I, ze vonden dat het noorden werd voorgetrokken. Het Koninkrijk der Nederlanden viel uit elkaar en België werd een zelfstandig land.

Lees ook:

 

Begrippen:

  • Willem I - Koning van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij liet kanalen graven en wegen aanleggen. En hij zorgde voor industrie in het koninkrijk.
  • Stoommachine - Een machine die via stoom andere apparaten kan laten werken. Door de stoommachine konden meer spullen gemaakt worden. En sneller.
  • Fabriek - Een ruimte waar mensen werkten met machines.
  • Kanaal - Een door mensen gegraven waterweg. Kanalen zijn altijd zo recht mogelijk. Dan kunnen schepen sneller varen.
afb Lied: Koning Willem EEN
© 2018 copyright by Ton Huijsman - All rights reserved

 

Voorbeeld:

 

Warming up:

Doe een aantal lessen van de Leerlijn Ritmische Vorming.

Machine muziek

1 - met 'bodydrum

Onderstaand ritme is een begeleiding voor het lied.

Bodydrum machinemuziek afb
Bodydrum machinemuziek

Leer het 'machineritme' met behulp van onderstaand audiobestand. Het start in een langzaam leertempo (40 BPM) en gaat geleidelijk aan steeds iets sneller tot dat aan het einde het juiste tempo (128 BPM) bereikt is.

2 - met percussie instrumenten

Vul het ritme van de 'Bodydrum' ostinato als volgt in

  • De voet noten: hand trom
  • De klap noten: triangel of maracas
  • De dij noten: woodblock (of claves)
  • De knip noten: schellenraam

 

Hamerslag afb
stoomfabriek afb
Machine afb
IJzer - Staal
Met Kolen afb
Klink kling kling afb
Hamerslag afb
Boomwhackermachine6
Boomwhackermachine1
Boomwhackermachine2
Boomwhackermachine3
Boomwhackermachine4
Boomwhackermachine5
Boomwhackermachine6 - copy
previous arrow
next arrow
Boomwhackermachine6
Boomwhackermachine1
Boomwhackermachine2
Boomwhackermachine3
Boomwhackermachine4
Boomwhackermachine5
Boomwhackermachine6 - copy
previous arrow
next arrow
 

Volgorde van inzetten

  1. Als eerste beginnen de langste boomwhackers C (do)
  2. De volgende inzet zijn de gele boomwhackers E (mi)
  3. De derde inzet zijn de paarsblauwe boomwhackers A (la)
  4. Vervolgens de de donkergroene boomwhackers G (sol)
  5. De vijfde inzet zijn de oranje boomwhackers D (re)
  6. Ten slotte zijn als laatste de kleine rode boomwhackers (hoge) C (do).

Oefenen samen met een drummer

 

De opera Carmen is gecomponeerd door de Franse componist Georges Bizet (1838 - 1875). Deze opera is een bewerking van een roman met dezelfde titel van Prosper Mérimée (1803-1870) over een dramatische liefdesgeschiedenis van een Spaanse zigeunerin. Carmen zou uitgroeien tot een van de bekendste en populairste opera’s ter wereld. Helaas maakte Bizet dit succes niet meer mee. Kort nadat de opera in première was gegaan, overleed hij op 36-jarige leeftijd aan een hartinfarct.

Prelude uit de Carmen-Suite nr.1 (zie Werkblad Romantiek - opdracht 3):

afb werkblad oorlog en vrede
Werkblad Carmen (prelude)

 

Ludwig von Beethoven - Symphonie nr. 7 - Scherzo (klik voor de video):

Een zonnig stuk dat voor het eerst werd uitgevoerd op een concert voor soldaten die in de Slag bij Hanau in 1813 gewond waren geraakt. Alles is momentum: er is geen langzaam deel, slechts een half speels en half plechtig Allegretto waarin verschillende melodieën en ritmes tot een geheel worden gesmeed. Na dit Allegretto volgen de springerige laatste delen die ertoe leidden dat Wagner deze symfonie ‘de apotheose van de dans’ noemde. Vooral de manier waarop de thema’s versmelten tot rustige tussenspelen van de houtblazers is heerlijk.

Bekijk en beluister de hele symphonie (4 delen) door het Concertgebouw orkest.

Romantiek (1815–1910)

De kunstroming in de 19e eeuw noemen we de Romantiek. Componisten maakten steeds grotere composities met steeds meer noten en moeilijkere ritmes. De orkesten werden groter en ze gebruikten veel en vreemde muziekinstrumenten. Er kwam meer drama en emotie in de muziek. Alles draaide om wat mensen voelden, om fantasie en de natuur. Het ging ook meer om de verheerlijking van de ideale, en ook onmogelijke, liefde. Componisten werden geïnspireerd door het verleden, de dood en het ging ook vaak over verdriet, verwondering, angst, pijn en verlangen.

Componisten werden ondernemers

Componisten waren niet meer in dienst van de koning, de keizer of bij een kleinere hofhouding. Ze moesten hun muziek zelf zien te verkopen aan de luisteraars. De muziekopleiding vond niet meer plaats aan de kerkscholen, maar aan conservatoria die werden betaald door de overheid. Musicus zijn werd een echt beroep.

Complexe muziek

De muziek die tijdens de romantiek geschreven werd, werd steeds complexer. Deze tendens leidde tot steeds grotere werken, grotere orkesten, virtuozere speeltechnieken op verbeterde muziekinstrumenten en complexere harmonische ontwikkelingen. Bekende componisten waren onder anderen: Ludwig von Beethoven, George Bizet, Niccolò Paganinni en Frédéric Chopin.

'Ernstige' en 'lichte' muziek

Door amateurmusici was die moeilijkere muziek niet echt goed meer te spelen en het virtuozendom floreerde. Daarom schreven componisten ook eenvoudige salonstukjes, de lichtere muziek. Voor de meeste componisten was dat geen serieus werk, zij wilden liever ernstige muziek schrijven. Zo ontstond er een verschil tussen ernstige en de lichte muziek. Tegenwoordig kennen we dit verschil tussen klassieke muziek en popmuziek.

Einde van de Romantiek

De Romantiek eindigde in de Eerste Wereldoorlog. Na het einde van het romantische tijdperk, ook in onze tijd, keerden er nog wel romantische elementen terug in de muziek.

Bekijk het voorlichtingsfilmpje van de NTR

Download het Werkblad Romantiek en maak de opdrachten

Voorbereiden

Leer het lied (tabblad 'Lied') en de bodydrum (tabblad 'spelen')

Klaarzetten

Handtrom, triangel (of maracas), woodblock (of claves), schellenraam (of beatring). Boomwhackers C D E G A C

Les

Tabblad 'geschiedenis'

Lees en bespreek met de leerlingen de tekst. Stel controlevragen om vast te stellen of de leerlingen de tekst begrepen hebben.

Tabblad 'Lied'

Leer het lied aan de leerlingen met de 'viva-voce' methode (weggeef techniek). Laat het tabblad met het lied pas zien als ze het eerste couplet kennen. Bij vervolglessen worden de volgende coupletten aangeleerd. Je kunt dit doen als een dictee alvorens de coupletten gezongen worden.

Tabblad 'spelen'

De onderstaande werkvormen zijn bedoeld als begeleiding bij het lied. De 'bodydrum' kan door de gehele klas aangeleerd en uitgevoerd worden. Vorm voor een uitvoering of presentatie een aparte orkest- en een zanggroep. Zingen tegelijk met bodydrum is voor de meeste leerlingen erg lastig. Je kunt de bodydrum door de zanggroep laten uitvoeren als een tussenspel tussen de coupletten (als ze niet hoeven te zingen).

1 - Doe de bodydrum voor in een rustig tempo. Wanneer de leerlingen comfortabel 'in het ritme' zijn kun je het tempo opvoeren totdat het juiste tempo bereikt is (BPM 100; het tempo van de drummer in de drumtrack onderaan het tabblad). Zing ondertussen het lied en nodig de leerlingen uit om met je mee te zingen.

2 - Deel de percussie instrumenten uit aan een beperkt aantal (minimaal 4, maximaal 8) leerlingen en laat ze de bodydrum uitvoeren zoals beschreven staat op het tabblad.

3 - Deel de boomwhackers uit en laat inzetten in de volgorde zoals beschreven staat. 

Tabblad 'mens en muziek'

Lees en bepreek met de leerlingen de tekst en bekijk het filmpje van de NTR. Download het werkblad, deel het uit en laat de leerlingen de vragen schriftelijk (als een muziektoets) maken. Bepaal zelf of dit voor een cijfer voor muziek is of dat je dit met de klas nakijkt op de wijze die je gewend bent.

Filmpje met het Stoomlied en stoomtreinen van Ed en Willem Bever uit de Fabeltjeskrant